Güncel Gürsel Artıktay - Yakarım Geceleri - Akor

Akor dereceleri: majör ve relatif minör

Akorların üstünde dereceleri göster — C tonuna ya da Am tonuna göre; iki okumayı karşılaştırmak ayrı bir pratik kazandırır.

Tonun bütün akorları, iki tona göre ayrı ayrı 1'den 7'ye sıralı. Şarkıda çalınanların yanında kaç kez geçtikleri yazıyor; gam dışından gelen akorlar da kendi derecesinin yanında.

Analiz

Ton çifti C majör ve relatifi A minör (diyez ve bemol yok). Şarkıda 7 farklı akor toplam 46 kez geçiyor; bunlardan 5 tanesi ortak gamın içinde doğal olarak yer alıyor. Am tonunun majör V akoru armonik minörün yeden sesini getiriyor; minör tarafa daha keskin, daha dramatik bir çekim katıyor. C gözüyle aynı E akoru V/vi, yani Am akoruna giden bir ikincil dominant. Bb paralel minörden ödünç alınmış; majör tarafa daha koyu bir gölge düşürüyor.

Akor geçişleri

1. F → Am CIV → vi AmVI → iVI → i ×4
2. G → C CV → Itam kadans AmVII → III ×3
3. Dm → G Cii → Vii → V Amiv → VII ×3
4. Dm → Am Cii → vi Amiv → iminör plagal ×2
5. G → Am CV → vialdatıcı kadans AmVII → iEolyen varış ×2
6. E → Am CV/vi → vi AmV → iarmonik minör kadansı ×1

Dikkat etmen gereken geçiş F → Am; şarkıda 4 kez duyuluyor. Am gözüyle VI → i (VI → i: yarım ses inerek eve döner); C gözüyle IV → vi. Bu varışların nerede olduğunu bilmek cümleleri hissetmeni ve sıradaki akoru önceden sezmeni kolaylaştırır.

Kapo ve kolay tonlar

Şarkının armonik hikâyesi

Am ile başlayan şarkı ilk ölçüden tonunu ele veriyor. Omurgayı Am, Dm, G, F oluşturuyor — C gözüyle vi–ii–V–IV, Am gözüyle i–iv–VII–VI. E işin ilginç tarafı: C gözüyle gamın dışında bir akor (V/vi), Am gözüyle ise minör tarafı bu kadar kararlı duyuran dominant (V). F → Am geçişine kulak ver (C tonunda IV → vi, Am tonunda VI → i): VI → i — yarım ses inerek eve döner. Son akor Am; kapanışta kulak Am tonunda dinleniyor.

Bu analiz akorculuk'un armoni motoru tarafından şarkının akorlarından tutarlı kurallarla üretilir. Ton değiştirdiğinde dereceler aynı kalır; yalnızca akor adları değişir.