Beşliler Çemberi

On iki ton, beşli aralıklarla bir saat kadranı gibi dizilir; komşu tonlar en çok ortak sese sahip olanlardır. Bir dilime dokun: o tonun akorları çarkta yerini alsın, yanda hangi akorun hangi görevi üstlendiği ve denenebilecek bir yürüyüş yazsın.

Rehber

Beşliler Çemberi nasıl kullanılır?

Çarkı okumak

Dış halkada on iki majör ton, iç halkada her birinin relatif minörü yer alır. Saat yönünde her adım bir tam beşli yukarı, ters yönde bir tam dörtlü yukarı demektir; donanıma bir diyez eklenir ya da bir bemol düşer. Bir dilime dokunduğunda ibre o tona döner ve tonun yedi akoru görevine göre renklenir.

Akorların görevi

Sağdaki tabloda her derecenin roma rakamı, akoru ve işlevi yazar: tonik dinlendirir, subdominant yola çıkarır, dominant eve çağırır. Eksik (diminished) akorlar çarkın majör-minör düzenine sığmadığından iç halkada küçük bir rozetle gösterilir.

Mod değiştirmek

Üstteki çubukta kök aynı kalırken tonun karakterini değiştirebilirsin: majör, doğal, armonik ve melodik minör ile Dorian, Frigyen, Lidyen, Miksolidyen ve Lokriyen. Mod değişince akorlar, derece tablosu ve parlaklık sıralaması anında yenilenir.

Ödünç akorlar

Dış halkanın hemen dışındaki kesikli işaretler, pop ve rock'ta sıkça paralel tondan ödünç alınan akorlardır. Birine dokununca sağ panelde hangi tondan geldiği ve şarkıya nasıl bir renk kattığı anlatılır.